O czym należy pamiętać przy wymianie okien?
Podany dolny wymiar luzu dotyczy okien o wymiarach do 1,5 m, natomiast górny wymiar dotyczy okien o wymiarach maksymalnych, tj. do 4,5m. Przekroczenie podanych wielkości optymalnych jest niedopuszczalne, ponieważ zbyt wąska szczelina uniemożliwi prawidłowe wykonanie uszczelnienia okna z murem, natomiast zbyt szeroka uniemożliwi solidne zakotwienie okna w ścianie oraz utrudni uszczelnienie.
Zamocowanie okna w ścianie obiektu.
Przygotowanie otworu do montażu okien rozpoczynamy od oczyszczenie jego z elementów kruchych oraz uzupełnienia ewentualnych ubytków w materiale ściany. Ościeże powinno być czyste, równe i suche. Jeżeli okno montowane będzie w ścianie z ceramiki otworowej, szczeliny w bloczkach zaleca się zaślepić zaprawą. Niedopuszczalne jest pozostawienie fragmentów starej izolacji czy też dziur i szczelin dylatacyjnych lub wentylacyjnych.
Kolejność prac montażowych zależy w pewnym stopniu od systemu uszczelnienia okna, jaki zamierzamy wykorzystać w konkretnym przypadku. Niektóre materiały uszczelniające wymagają zastosowania jeszcze przed ustawieniem i zakotwieniem ościeżnicy w ścianie, inne wbudowuje się już po zamontowaniu okna. Ze względu na wielorakość możliwości, pominiemy w tym miejscu kwestie uszczelnienia, a skupimy się na opisaniu sposobu mechanicznego zespolenia okna z murem.
Kolejność prac montażowych zależy w pewnym stopniu od systemu uszczelnienia okna, jaki zamierzamy wykorzystać w konkretnym przypadku. Niektóre materiały uszczelniające wymagają zastosowania jeszcze przed ustawieniem i zakotwieniem ościeżnicy w ścianie, inne wbudowuje się już po zamontowaniu okna. Ze względu na wielorakość możliwości, pominiemy w tym miejscu kwestie uszczelnienia, a skupimy się na opisaniu sposobu mechanicznego zespolenia okna z murem.
Okno stawiamy zawsze na progu podościeżnicowym. Może to być jednolity zaimpregnowany profil drewniany, specjalna listwa podparapetowa (PVC) lub ich fragmenty trwale zakotwione do podłoża. To nie okno jest poziomowane, ale właśnie próg, na którym je stawiamy. Zanim rozpoczniemy montaż okna należy zdjąć jego skrzydła. Zostaną one ponownie zawieszone na ościeżnicy dopiero po zakończeniu całego montażu.
Kolejna czynność to przykręcenie do ościeżnicy kotew metalowych, które w następnym etapie posłużą do zamocowania okna w ścianie. Kotwy powinny być zamocowane do ościeżnicy w odległości około 15 cm od naroży. Wzajemne odległości miedzy kotwami nie powinny być większe niż 80 cm dla okien aluminiowych i drewnianych oraz 70 cm dla okien z PVC. Po wypoziomowaniu okna na progu podościeżnicowym regulujemy jego położenie w pionie, dbając o to, aby zachować równe szczeliny między ramą, a murem z każdej strony. Następnie przechodzimy do mocowanie kotew do ściany. Sposób mocowania oraz rodzaj użytych łączników zależał będzie od rodzaju materiału, z którego wykonana jest ściana.
Okno powinno być zamontowane w płaszczyźnie izolacji wewnętrznej w ścianach wielowarstwowych, a w murach jednowarstwowych najczęściej zaleca się montowanie w połowie grubości. W przypadku okien o wymiarach powyżej 1,5m, a szczególnie drzwi balkonowych zaleca się w połowie wysokości lub szerokości elementu ościeżnicy zastosować mocowanie przy pomocy śrub rozporowych. Takie zamocowanie okna zwiększy jego stabilność w murze, a tym samym unikniemy w przyszłości możliwości wypaczenia się elementów ościeżnicy w trakcie użytkowania - szczególnie jest to ważne w przypadku okien drewnianych. Zastosowane kotwy stalowe stabilizują okno w płaszczyźnie poziomej, czyli przenoszą tylko obciążenia prostopadłe do płaszczyzny okna, natomiast cały ciężar okna musi być przeniesiony na element progu podościeżnicowego.
Uszczelnienie połączenia okna ze ścianą - trójwarstwowy system uszczelnienia.
Połączenia ramy okiennej ze ścianą budynku jest węzłem bardzo newralgicznym i w pierwszej kolejności w tym miejscu pojawią się skutki błędów montażowych. Z biegiem czasu najczęściej pojawiają się takie usterki jak: łuszczenie powłok malarskich w okolicy okna, przemarzanie, wilgoć, zagrzybienie ściany i nadmierne zużycie energii do ogrzewania.
Najbardziej popularna technika uszczelniania okien oparta jest wyłącznie na pianach poliuretanowych, które dobrze sprawdzają się przy takich pracach. Jednak bez zastosowania dodatkowych materiałów uszczelniających nie mogą zagwarantować trwałego efektu. Piany poliuretanowe nie są materiałem odpornym na działanie czynników zewnętrznych a przede wszystkim nie wykazują odpowiedniej paroizolacyjności. W wyniku kapilarnego wchłaniania wilgoci z zewnątrz dochodzi do zawilgocenia piany i jej stopniowej degradacji. Uszczelnienie termiczne, które wchłania wilgoć przestaje spełniać swoją rolę. Próby wspomagania uszczelnień opartych na pianach przez zastosowanie silikonów także nie przyniosły oczekiwanych efektów, ponieważ materiały te stosowane są w nieprawidłowy sposób. W tej sytuacji koniecznym okazało się stworzenie systemu uszczelnienia okien, który byłby trwały i skuteczny w obliczu działania takich czynników jak:
a) strona zewnętrzna
- parcie wiatru i wody opadowe
- wchłanianie kapilarne wody
- promieniowanie UV
- hałas
b) od samego okna
- ciężar własny okna
- zmiany wymiarów spowodowane zmianami temperatury i wilgotności powietrza
- ruchy budynku
- siły wynikające z użytkowania okna
c) od strony wewnętrznej budynku
- zmiany wilgotności i temperatury w pomieszczeniu
Analizując czynniki działające na okno dochodzimy do wniosku, że skuteczny system uszczelnienia okna powinien składać się z trzech warstw. Jedna będzie pełniła rolę właściwej termoizolacji, a pozostałe będą ją zabezpieczały przed zawilgoceniem od strony zewnętrznej i wewnętrznej. Wszystkie warstwy muszą wykazywać elastyczność, która zagwarantuje odporność na uszkodzenia termiczne i mechaniczne. W okresach zimowych wilgotność względna powietrza w pomieszczeniach jest wyższa niż na zewnątrz budynku, więc system taki powinien opierać się na zasadzie podstawowej - szczelniej wewnątrz niż na zewnątrz. Podstawą właściwego działania systemu jest sucha warstwa ocieplająca. Taki stan możemy uzyskać stosując następujące materiały:
- warstwa zewnętrzna - taśma lub folia paroprzepuszczalna - zabezpiecza przed działaniem zewnętrznych czynników atmosferycznych nie dopuszczając do zawilgocenia warstwy środkowej, wykazując jednocześnie zdolność przepuszczania pary wodnej w kierunku zewnętrznym.
- warstwa środkowa - pianka poliuretanowa - pełni rolę izolacji termicznej i akustycznej połączenia okna ze ścianą budynku.
- warstwa wewnętrzna - taśma lub folia paroszczelna, ewentualnie neutralny silikon do połączeń okiennych. Warstwa ta musi charakteryzować się jak największą szczelnością, żeby ograniczyć przepływ pary wodnej z pomieszczeń do warstwy środkowej w okresach chłodnych.
